materiały partnera
Podstawowym przypadkiem jest uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia — sąd może wówczas przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Zadośćuczynienie przysługuje również w razie naruszenia dóbr osobistych, takich jak cześć, dobre imię, prywatność czy nietykalność mieszkania. Odrębną kategorię stanowią roszczenia najbliższych członków rodziny osoby zmarłej wskutek czynu niedozwolonego — im także przysługuje zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, niezależnie od odszkodowania z tytułu pogorszenia sytuacji życiowej.
Przepisy przewidują również sytuację, w której poszkodowany żyje, lecz wskutek ciężkiego i trwałego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia doszło do niemożności nawiązania lub kontynuowania więzi rodzinnej. Najbliżsi mogą wówczas dochodzić zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Rozwiązanie to zamknęło wieloletni spór orzeczniczy dotyczący sytuacji rodzin osób pozostających w stanie wegetatywnym po wypadkach — wcześniej podstawa takich roszczeń budziła rozbieżności.
Kancelaria prowadzi sprawy o odszkodowania i zadośćuczynienie, obejmujące szkody na osobie oraz naruszenia dóbr osobistych.
Ustawa nie określa stawek ani widełek — posługuje się pojęciem sumy odpowiedniej, której wysokość sąd ustala z uwzględnieniem całokształtu okoliczności. Znaczenie mają: rozmiar i trwałość następstw, stopień cierpień fizycznych i psychicznych, wiek poszkodowanego, konieczność zmiany trybu życia, utrata perspektyw zawodowych i osobistych, długość leczenia oraz jego uciążliwość, a także oszpecenie i jego wpływ na funkcjonowanie społeczne. Tabele uszczerbku na zdrowiu stosowane przez ubezpieczycieli mają charakter pomocniczy i nie wiążą sądu — jest to jeden z powodów, dla których kwoty zasądzane w postępowaniach sądowych przewyższają zwykle świadczenia wypłacane na etapie likwidacji szkody.
W sprawach o zadośćuczynienie materiał dowodowy ma znaczenie rozstrzygające, a jego gromadzenie warto rozpocząć jak najwcześniej. Istotne są: pełna dokumentacja medyczna wraz z opisem przebiegu leczenia, zaświadczenia o niezdolności do pracy, dokumentacja rehabilitacji, a także dowody obrazujące zmianę sposobu funkcjonowania — zeznania osób bliskich, dokumentacja utraconych możliwości zawodowych, dowody rezygnacji z aktywności podejmowanych przed zdarzeniem. Sąd zwykle dopuszcza dowód z opinii biegłych właściwych specjalności.
Zagadnienie to bywa pomijane, a wpływa na końcową kwotę. Roszczenie o zadośćuczynienie ma charakter bezterminowy, staje się więc wymagalne po wezwaniu zobowiązanego do zapłaty. Przy roszczeniach kierowanych do zakładu ubezpieczeń wezwaniem takim jest zgłoszenie szkody, a odsetki nalicza się co do zasady po upływie ustawowego terminu na wypłatę świadczenia. Przy postępowaniach trwających kilka lat odsetki stanowią istotną część należności — warto formułować żądanie w sposób, który je uwzględnia.
Roszczenia o zadośćuczynienie podlegają tym samym terminom co roszczenia odszkodowawcze z czynu niedozwolonego: trzy lata od dnia powzięcia wiedzy o szkodzie i osobie zobowiązanej, przy szkodzie na osobie bez dziesięcioletniego limitu, a przy szkodzie wynikłej z przestępstwa — dwadzieścia lat od jego popełnienia. Przy roszczeniach osób małoletnich obowiązuje dodatkowa ochrona: przedawnienie nie może nastąpić wcześniej niż dwa lata po uzyskaniu pełnoletności.
Więcej informacji o zakresie wsparcia znajduje się w dziale porady prawne. Aby omówić możliwość dochodzenia zadośćuczynienia w swojej sprawie, skontaktuj się z kancelarią.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy prawnej. W celu uzyskania profesjonalnej pomocy prawnej prosimy o kontakt z kancelarią.
